Από τον Ανδρέα Ζουρδό, Διαιτολόγο διατροφολόγο

Σε πολλά θέματα διατροφής υπάρχουν ζητήματα που ξεφεύγουν από τα όρια της επιστήμης και συναντιούνται με  οικονομικά συμφέροντα και την πολιτική προπαγάνδα.

Για να γίνει αυτό οι επιστημονικές έννοιες διαστρεβλώνονται για να χωρέσουν σε πολιτικά καλούπια, ώστε να χρησιμοποιηθούν σε λογικοφανή επιχειρήματα που καταλήγουν σε παράλογα συμπεράσματα.lib8

Έχω παρατηρήσει πως η  υστερία περί χημικών στο φαγητό είναι πια η mainstream θέση  που δηλώνει κοινωνική ευαισθησία για τον άνθρωπο ενώ οποιαδήποτε άλλη θέση εκλαμβάνεται σαν μία κυνική στάση που ενδεχομένως να αγνοεί τις αποδείξεις. Οποιαδήποτε μετριοπαθής ή σχετικά ψύχραιμη οπτική γωνία κρίνεται ως ύποπτη από τους δογματικούς διαφωνούντες. Αν αφαιρέσουμε τις παρωπίδες και  απομακρυνθούμε από τον θόρυβο που προκαλεί η τρομολαγνεία ,η πραγματικότητα  δείχνει ότι οι αληθινές απειλές για την υγεία ενός ανθρώπου είναι το κάπνισμα, η παχυσαρκία, το άγχος και η καθιστική ζωή.

Γίνεται να ζήσουμε μακριά από χημικές ουσίες;

Είναι απαραίτητο να κατανοήσουμε κάποιες βασικές αλήθειες.Είμαστε σύνολα από χημικές ουσίες, οι οποίες κάποτε ήταν σε άλλα ζώα , σε φυτά ή ήταν μέρος του εδάφους. Αποτελούμε χημικά κοκτέιλ και μέσα μας λαμβάνουν χώρα χιλιάδες χημικές αντιδράσεις.

Είναι οι φυσικές ουσίες ασφαλείς και όλες οι συνθετικές επικίνδυνες;

Οι αφλατοξίνες,η στρυχνίνη, η ρικίνη είναι όλα φυσικά δηλητήρια. Η πατάτα, ένα πολύ διαδεδομένο τρόφιμο περιέχει λιποδιαλυτές νευροτοξίνες (1 ) που μπορούν να ανιχνευθούν στο αίμα όλων όσων τρώνε πατάτες – οι νευροτοξίνες αυτές έχουν φανεί ότι προκαλούν τερατογενέσεις σε τρωκτικά(2). Σημαίνει αυτό ότι δεν πρέπει να τρώμε πατάτες; Όχι, γιατί σημασία έχει η δόση που λαμβάνουμε τις νευροτοξίνες της πατάτας, αν δεν πάσχουμε από κάποια σπάνια διατροφική διαταραχή και τρώμε πατάτες ασταμάτητα η πατάτα είναι απόλυτα ασφαλής τροφή.  Ενδεικτικά ο μέσος όρος πρόσληψης  εντομοκτόνων φυσικής προέλευσης (παράγονται φυσικά από τα φυτά) στην τυπική Αμερικανική διατροφή είναι στο 1,5 γραμμάριο ημερησίως και είναι μεγαλύτερη ποσότητα από τα συνθετικά εντομοκτόνα(2).Στις χορτοφαγικές δίαιτες η πρόσληψη φυσικών φυτοφαρμάκων είναι ακόμα μεγαλύτερη( 2).

Τι λένε τα επιστημονικά δεδομένα; 99.9% των φυτοφαρμάκων είναι φυσικές ουσίες.

Τι λένε τα επιστημονικά δεδομένα; 99.9% των φυτοφαρμάκων είναι φυσικές ουσίες.

Αν μία ουσία είναι συνθετική, επεξεργασμένη από τον άνθρωπο ή αλλιώς “ανθρωπογενής” δεν σημαίνει ότι είναι βλαπτική. Τρανό παράδειγμα τα περίφημα Ε που προστίθενται στις τροφές μας για να τις προφυλάξουν από επιμολύνσεις και από το να σαπίσουν. Πόσοι ξέρουν ότι μερικά από τα Ε  είναι βιταμίνες, π.χ. το Ε-101 είναι η ριβοφλαβίνη, το Ε-300 η βιταμίνη C, το Ε-307  η βιταμίνη Ε. Σε αντίθεση με ότι πιστεύει η κοινή γνώμη “συνθετικό” ή “ανθρωπογενές” δεν σημαίνει βλαπτικό. Το μη-επεξεργασμένο νερό είναι η μεγαλύτερη αιτία θανάτου παγκοσμίως – αν και η διατύπωση πως η φτώχεια είναι η μεγαλύτερη αιτία θανάτου είναι και αυτή αληθής.Όπως και να έχει, είναι γεγονός ότι κάθε μέρα περί τα 4400 παιδιά πεθαίνουν επειδή το νερό που ήπιαν ήταν φυσικό και δεν είχε επεξεργαστεί από τον άνθρωπο(3). Αν οι συνθετικές ενώσεις ήταν βλαπτικές και οι φυσικές ασφαλείς η επιστήμη της τοξικολογίας δεν θα είχε κανένα λόγο ύπαρξης, αντί αυτής θα υπήρχαν 2 μεγάλοι κατάλογοι, ένας με τις φυσικές και ένας με τις συνθετικές ουσίες.

Βιβλιογραφία

1. Gold, L. S., Slone, T. H., and Ames, B. N. (1997). Prioritization of possible carcinogenic
hazards in food. In Food Chemical Risk Analysis (D. R. Tennant, ed., pp. 267-295. Chapman
and Hall, London.

2. Ames, B. N., Profet, M., and Gold, L. S. (1990). Dietary pesticides (99.99% all natural). Proc.
Natl. Acad. Sci. USA 87, 7777-7781.

3. The Global Water Crisis. www.un.org/works/sub2.asp?lang=en&s=19  (accessed August 2,2010)

4. Dangour, et al. (2009). Nutritional Quality of Organic Foods: a systematic review. American Journal of Clinical Nutrition. Vol. 90, No. 3, 680-685. doi:10.3945/ajcn.2009.28041.